Backward Society Education (BASE)
सन् १९८५ को जनवरीमा यसको स्थापना भएको हो। निरक्षरता, गरिबी तथा सबै सीमान्तीकृत समुदायमा व्याप्त सामाजिक तथा राजनीतिक विभेदका विरुद्ध लड्न यो संस्था प्रतिबद्ध छ। यसको लक्ष्य उत्पीडनको शिकार भएका मानिसहरू र तिनका उत्पीडकहरूको दृष्टिकोणमा परिवर्तन ल्याउनु हो। नेपालका मध्य पश्चिम र सुदुर पश्चिम क्षेत्रका आठवटा जिल्लामा यो गैरसरकारी संस्था क्रियाशील छ। दाङ, बाँके, बर्दिया, कैलाली, कन्चनपुर, सल्यान, सुर्खेत र रुकुम जिल्लाहरू संस्थाको कार्यक्षेत्रभित्र पर्दछन्। यस संस्थाले औपचारिक तथा अनौपचारिक शिक्षा, मुक्त कमैयाहरूका अधिकारहरू सुनिश्चित गर्ने र कायम राख्ने, आजीविकाका लागि सहयोग, बाल श्रम उन्मूलन, दिगो लोकतन्त्रका लागि सहयोग, मानव अधिकार हननको निगरानी, द्वन्द्व न्यूनीकरण, खानेपानी तथा सरसफाइ, वातावरणीय दिगोपन, विपत्ति व्यवस्थापनका लागि तयारी र प्रतिक्रिया, पूर्वाधार विकासका लागि सहयोग, परम्परागत तथा आदिवासी संस्कृतिको संरक्षण र संबर्द्धन, सशस्त्र समूहसँग सम्बन्धित बालबालिकाहरूका लागि सहायता आदि विषयमा कार्य गर्दछ। यो दक्षिण एशियाकै सबैभन्दा ठूला सामाजिक आन्दोलनहरूमध्ये पर्दछ। सयौं बाल क्लब, महिला समूह, आय आर्जन समूह र अन्य सामुदायिक संस्थाहरूले समेत BASE को सदस्यता लिएर यस संस्थालाई थप व्यापक बनाएका छन् ।
 

 

  Biogas Sector Partnership (BSP)
यो उपयुक्त ग्रामीण तथा पुनर्नवीकरणीय ऊर्जाहरूमध्ये ग्रामीण जनताको जीवनस्तर उठाउनका लागि प्रभावकारी मानिएको बायो ग्यास प्रविधिको विकास तथा प्रवर्द्धनमा लागि परेको व्यावसायिक संस्था हो । सन् २००३ मा स्थापित यस संस्थाले निम्नलिखित उद्देश्य लिएको छ :
क. नेपालका ग्रामीण क्षेत्रमा उर्जाको प्रमुख स्रोतका रूपमा रहेको बायोग्यासको विकास र विस्तार गर्ने;
ख. दफा (क) मा उल्लेख भएको प्रमुख उद्देश्य हासिल गर्ने र बायोग्यासलाई ऊर्जाको दिगो स्रोत बनाइराख्नका लागि निम्नलिखित कदमहरू चाल्ने;
अ. संस्थागत सशक्तीकरणका लागि विस्तृत योजनाको अभ्यास गर्ने
आ. बायोग्यास कम्पनीहरूलाई सहयोग गर्नका लागि मध्यम स्तरको योजना तर्जुमा गर्ने
इ. बायोग्यासबाट अधिकतम फाइदा लिनका लागि लघु-परियोजनाका माध्यमबाट कार्य गर्ने
ग. राष्ट्रिय नीति मुताबिक कार्यक्रमहरू लागू गर्नका निम्ति जिल्ला स्तरीय कार्यालयहरूसँग सहकार्य गरी सम्बन्धित निकायबाट अनुमति प्राप्त गर्ने ;
घ. वर्षाको पानी सङ्कलन र प्रयोग गर्नेे;
ङ. वातावरण संरक्षण र दिगो विकास कार्यक्रमका माध्यमबाट समुदायका मानिसहरूको जीवन स्तर उकास्ने;
BSP-Nepal ले निम्न कार्यहरू गर्दछ
अ. विभिन्न आकारका घरायसी, संस्थागत, सामुदायिक तथा व्यापारिक प्लान्ट निर्माण गर्ने
आ. सम्बर्द्धन र बजारीकरण
इ. अनुदानको प्रबन्ध/माध्यमीकरण
ई. गुणस्तर नियन्त्रण
उ. अनुगमन र मूल्याङ्कन
ऊ. अनुसन्धान र विकास
ऋ. तालिम
ऌ. तरलता व्यवस्थापन
ए. संस्थागत सहयोग/सशक्तीकरण
ऐ. कार्यक्रम व्यवस्थापन/प्रशासन
 

 

  Child Workers in Nepal Concerned Center (CWIN)
बाल अधिकार संरक्षण र बाल श्रम शोषणका विरुद्ध काम गर्नका लागि सन् १९८७ मा यस संस्थाको स्थापना भएको हो। बाल श्रमिक, सडक बालबालिका, बाल विवाह, बन्धक श्रमिका, बालबालिका बेचविखन, कानुन लडाइँ लडिरहेका बालबालिका र बालबालिकाको व्यावसायिक-यौन शोषण यस संस्थाका मुख्य चासोका विषय हुन्। बाल अधिकारको राष्ट्रिय पहरेदारका रूपमा CWIN ले देशमा बाल अधिकारको संरक्षण र सम्बर्द्धन तथा बालबालिकामाथि हुने सबै खाले शोषण, दुरुपयोग र विभेदका विरु लबिङ गर्ने, अभियान चलाउने र सरकारलाई दबाब दिने कार्य गर्दछ । जोखिममा रहेका बालबालिकाहरूको हितका लागि कार्य गर्ने संस्थाका रूपमा सिविनले सामाजीकीकरण, सहयोग र पुन:स्थापन जस्ता विभिन्न कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ।
 

 

  Committee for the Promotion of Public Awareness and Development Studies (COPPADES)
यो सन् १९९० मा स्थापना भएको ग्रामीण क्षेत्रमा आधारित गैरनाफामुखी, गैरसरकारी संस्था हो। यसको लक्ष्य महिला, अत्यन्तै गरिब तथा विभेदको सिकार भएका समूहका बिचमा सचेतना जगाउँदै उनीहरूलाई आर्थिक दृष्टिले आत्मनिर्भर बनाउनका लागि संस्थागत गतिविधि गर्नु हो।
यस संस्थाबाट सञ्चालित विभिन्न परियोजनाहरू यस प्रकार छन्।
  • गरिबी विरुद्ध वचत समूह/कार्यक्रम तय गर्नु
  • असल शासन परियोजनालाई सुदृढ पार्नु
  • सामाजिक तथा वातावरणीय प्रभाव न्यूनीकरण कार्यक्रम
  • आधारभूत कम्प्युटर र सूचना तथा सञ्चार प्रविधि परियोजना
  • सौर्य ऊर्जाबाट सञ्चालित अनलाइ शिक्षा परियोजनाको कार्यान्वयन
  • वैकल्पिक ऊर्जा प्रबर्द्धन केन्द्र
  • समुदायले अगुवाइ गरेको जलवायु परिवर्तन अनुकूलन परियोजना
 

 

  Didibahini
मानिसहरूको जीवनस्तर सुधार्नका लागि दिदीबहिनी संस्थाले सन् १९९२ देखि नेपालमा कार्य गर्दै आएको छ। सहभागितामूलक शिक्षा पद्धतिका माध्यमबाट लैङ्गिक समानता हासिल गर्न यो संस्था प्रतिवद्ध रहेको छ। व्यवहार तथा धारणामा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउनका लागि महिला तथा पुरुषहरूसँग सहकार्य गर्ने हुँदा संस्थालाई अनुपम र विशिष्ट किसिमको मान्ने गरिन्छ। लैङ्गिक शिक्षाका लागि यस संस्थाले प्रक्रियामुखी पद्धतिको अभ्यास गर्दछ। संस्थाको सहभागितामूलक अनुसन्धान पद्धतिले सुसूचित चयनका माध्यमबाट नेपाली महिला तथा पुरुषहरूले सामना गर्ने समस्याहरूमा परिवर्तन ल्याउने प्रयत्न गर्दछ। यस संस्थाले महिला मञ्च, युवा मञ्च तथा अनुसन्धान तथा सिकाइ केन्द्रहरूको निर्माण गरेको छ। संस्थाले सम्पन्न गरिसकेका परियोजनाहरू यी हुन्:
  • PEACE- समाजमा व्याप्त आन्तरिक तथा बाह्य द्वन्द्वको कारण पहिचान गर्नु
  • WPED- क्षमता निर्माण तालिम तथा कार्यामूलक अनुसन्धानका माध्यमबाट महिलाहरूलाई राजनीतिक रूपमा सशक्तीकरण गर्नका लागि सहजीकरण र पैरवी गर्नु
  • RWSS- गुणस्तरीय खानेपानी उपलब्ध गराउने, समुदायका मानिसहरूको कार्यभार घटाउने र पानी ल्याउनका लागि लाग्ने समय जोगाउन मदत गरेर मानिसहरूको स्वास्थ्य अवस्था सुधार गर्नु
  • WHEEL- उन्नत लैङ्गिक समानताका लागि योगदान गर्ने.
  • Gender in Politics- सङ्ख्यात्मक दृष्टिले मात्र होइन अर्थपूर्ण सहभागिताका दृष्टिले समेत राजनीतिमा लैङ्गिक समानता हासिल गर्ने
      Peace and Development- शान्ति र विकास- द्वन्द्वबाट आक्रान्त बालबालिकालाई छात्रवृत्ति प्रदान गर्ने (जोसँग केही अघिसम्म संस्थाले काम गरेको थियो).